PRAKTYCZNY PODRÓŻNIK

Pochodził ze szlacheckiej rodziny portugalskiej. Po powrocie Vasco da Gamy z wyprawy morskiej do Indii został przez króla Emanuela mianowany admirałem następnej wyprawy, mającej odbyć rejs tym samym szlakiem. Flotylla składała się z 13 okrętów i 1200 ludzi załogi.

9 marca 1500 r.ekspedycja wypłynęła z Lizbony, kierując się znaną drogą ku Wyspom Zielonego Przylądka. Stamtąd wzięła kurs na zachód. Burza, która rozszalała się na Atlantyku, sprawiła, że podróżnicy stracili kierunek. 22 kwietnia spostrzegli nieznane wybrzeże, które zajęli dla Portugalii. Było to wybrzeże brazylijskie.

 

 

Odkryty ląd nazwali Terra Santa Cruz ( Ziemia Świętego Krzyża ), a w miejscu lądowania wznieśli fort Porto Seguro ( Bezpieczny Port).

Zostawiwszy załogę w Porto Seguro popłynęli na południowy wschód ku południowej Afryce. Podczas tej przeprawy burze zniszczyły 6 okrętów ( zginął wówczas opisywany w poprzednim poście Bartłomiej Diaz). Cabralowi z pozostałymi okrętami udało się przepłynąć obok Przylądka Dobrej Nadziei i dotrzeć do Mozambiku. Tam zebrał dokładne wiadomości co do dalszej drogi i udał się do Kalikutu w Indiach. Wskutek jakiegoś drobnego nieporozumienia z Hindusami przez dwa tygodnie ostrzeliwali miasto.

Nawiązał stosunki handlowe z książętami z Koczinu i Kannanuru i z bogatym ładunkiem powrócił w r. 1502 do Lizbony.

 

 

Nic nie wiemy o późniejszych podróżach Cabrala, nie znamy jego dalszych losów. Nie pozostawił żadnych notatek; przekazy, dotyczące jego wielkiej ekspedycji, są dziełami innych ludzi.

Cabral słynie jako odkrywca Brazylii. Jak większość podróżników z okresu wielkich odkryć, nie zdawał sobie sprawy z tego, że stanął na nowym, nie zbadanym kontynencie. Dla niego osobiście była to tylko konsekwencja niepomyślnych warunków atmosferycznych, dla Portugalii – zapoczątkowanie kolonizacji lądu amerykańskiego.

 

Jan Miller, Poczet wielkich podróżników, Warszawa 1967.

Bartholomeu Diaz – ok. 1450 – 1500

Urodził się na portugalskiej prowincji Algarve. Wykształcenie odebrał na dworze króla Jana II, gdzie się stykał ze sławnym kosmografem niemieckim Marcinem Behaimem. Gdy się zaznajomił ze sztuką żeglarską, otrzymał polecenie znalezienia królestwa księdza Jana, legendarnego państwa w Afryce [ państwo owiane legendą również w polskiej historiografii – przyp. aut. ]. Ekspedycja złożona z dwóch karawel wyruszyła w roku 1486 i popłynęła utartym szlakiem wzdłuż zachodniego wybrzeża Afryki. Było ono aż do Angoli znane Portugalczykom. Karawele popłynęły dalej na południe. Diaz w imieniu króla Portugalii obejmował co raz to nowe tereny w posiadanie. Miało to wówczas znaczenie raczej symboliczne: nie można ich było obsadzić, gdyż wyprawa miała charakter badawczy. Wiadomo było jednak, że tym samym szlakiem przeciągną okręty z silnymi załogami. Im dalej na południe, tym bardziej temperatura zaczęła się obniżać, zmieniły się też warunki klimatyczne. Gwałtowna burza popędziła okręty w nieznane. Gdy po trzech dniach żeglarze zorientowali się w położeniu,okazało się, że minęli już południowy cypel Afryki i znajdują się na Oceanie Indyjskim. Diaz jeszcze przez kilka dni żeglował w kierunku północno-wschodnim, mając nadzieję, że dotrze do Indii, ale na żądanie wyczerpanej załogi zmuszony był zawrócić.

 

W powrotnej drodze zobaczył przylądek, o który podczas burzy omal nie rozbiły się jego okręty, i nazwał go Przylądkiem Burz. Po powrocie do Lizbony odkrywca został przywitany entuzjastycznie i obsypany zaszczytami. Król Jan, wysłuchawszy jego relacji, zmienił nazwę przylądka: nadał mu miano Przylądka Dobrej Nadziei, licząc, że tamtędy można będzie dopłynąć do Indii.

W roku 1497 zorganizowano następną ekspedycję dla zbadania drogi dookoła Afryki, lecz dowództwo jej powierzono Vasco da Gamie, Diaz towarzyszył wyprawie do Wysp Kanaryjskich, skąd popłynął w celach badawczych na Złote Wybrzeże.

W roku 1500 Diaz wziął udział w wyprawie Piotra Cabrala, która płynąc na zachód przez południowy Atlantyk miała znaleźć drogę do Indii. Przez Wyspy Zielonego Przylądka ekspedycja, nękana burzami, dotarła do zachodnich brzegów oceanu i odkryła dzisiejszą wschodnią Brazylię.  Podczas dalszego rejsu wzdłuż wybrzeży amerykańskich burz zniszczyła 6 okrętów; między innymi znalazł śmierć i Diaz.

Diaz był pierwszym Europejczykiem, któremu udało się opłynąć południowy cypel Afryki. Po jego odkryciu trasa stała się na 400 lat jedną z najbardziej uczęszczanych tras dalekomorskich.

 

Jan Miller, Poczet wielkich podróżników, Warszawa 1967.

Vasco da Gama to najwybitniejszy portugalski odkrywca. Czego dokonał? Dlaczego było to takie ważne?  Read More

Spontaniczna decyzja i niezapomniane przygody: panna młoda w ogrodzie w środku nocy, spaggetti na napalmie, cygańskie tiry … Read More