Skomplikowana biografia Magellana sprawia, że mało kto pamięta, iż był on Portugalczykiem. Swoje największe triumfy święcił bowiem pod banderą hiszpańską. Decyzja o odrzuceniu służby Ferdynanda, już na samym początku jego kariery odkrywcy,z pewnością odbiła się czkawką rządowi portugalskiemu. Jednak po kolei. Sprawdźmy, co pisze o nim nasza „encyklopedia” – Poczet Wielkich Podróżników:

Ferdynand Magellan  – ok. 1480 – 1521.  

Pochodził z rodziny portugalskiej o nazwisku Magalhes, urodzony w miejscowości Saborosa prowincji Tras os Montes.

Od młodych lat pozostawał w służbie portugalskiej jako żeglarz i żołnierz. Brał czynny udział w walkach o utwierdzenie panowania Portugalii w Afryce i na Malajach, gdzie wykazał się odwagą osobistą  i bystrą orientacją. Jednak po odbyciu kampanii, które przyczyniły się do wzmocnienia Portugalii, został przez rząd zdymisjonowany. Będąc urodzonym żeglarzem wykorzystywał czas na studiowanie wszelkich dostępnych mu map konfrontowanie ich ze swoimi notatkami z podróży. Te studia nasunęły mu myśl o istnieniu drogi morskiej na południowych krańcach lądu amerykańskiego. O takim przejściu krążyły legendy, skracałoby ono znaczenie drogę na bogate w korzenie i inne surowce Moluki. Z projektem swoim Magellan nie chciał się zwrócić do rządu portugalskiego, z którym był skłócony. Zwrócił się do najważniejszej rywalki Portugalii: do Hiszpanii. Król (a jednocześnie cesarz) Karol V po gruntownym rozpatrzeniu przyjął propozycję.

Od tej chwili zaczyna się hiszpański okres życia Magellana. Nie będziemy w niego wchodzić szczegółowo, ale warto przedstawić wybitne osiągnięcia męża portugalskiej ziemi. 20 września 1519 roku z portu Sanlucar wypłynęła flotylla złożona z 5 karawel. Oto jej trasa:

 

 

Z lekcji historii większość z Was kojarzy etapy podróży Magellana i jego tragiczny koniec. Warto jednak zatrzymać się na chwile na oceanie atlantyckim i spojrzeć z góry na pokład karaweli dowodzonej przez Portugalczyka. Mało brakowało, żeby wielkie przedsięwzięcie nie zostało zniweczone przez wygórowane ambicyjki małych ludzi ( ciekawe sformułowanie autora „encyklopedii” , wskazuje ono na sympatię dla Portugalczyka i jednocześnie pogardę dla prymitywnych, myślących o „małych ambicyjkach” Hiszpanów ). Już w drodze do Brazylii część oficerów hiszpańskich zaczęła jawnie okazywać niechęć Magellanowi, jako cudzoziemcowi. Teraz, gdy nadeszła zmian, a cieśniny nie było widać, doszło do otwartego buntu. Niezadowoleni żądali powrotu do kraju. Bunt został stłumiony, a jego przywódcy straceni bądź – co na jedno wychodzi – wysadzeni na skalistym, bezludnym wybrzeżu.

Gdy minęła zima, podróżnicy pożeglowali dalej, badając wszystkie zatoki. I oto cierpliwość została wynagrodzona: 21 października 1520 r. flotylla przepłynęła przez cieśninę i wydostała się na ocean, któremu właśnie wówczas, w odróżnieniu od stale wzburzonego Atlantyku, nadano nazwę Oceanu Spokojnego. Cieśninę Magellan ochrzcił imieniem Wszystkich Świętych, jednak wkrótce potem otrzymała ona imię odkrywcy.

Po ciężkich przygodach załoga Magellana dotarła na Filipiny, gdzie spotkała ich ta najgorsza – śmierć dowódcy. Mieszkańcy wysp nie byli przychylnie usposobieni do przybyszów – Magellan wdał się z nimi w awanturę. Doszło do potyczki; wśród ośmiu zabitych Europejczyków znalazł się i Magellan. Było to 27 kwietnia 1521 r. Dowództwo nad wyprawą przejął jedne z oficerów Magellana, Jan Sebastian Elcano, który po wielu perypetiach doprowadził karawelę „Victoria” do Hiszpanii.

Magellan słynie jako dowódca pierwszej w dziejach wyprawy dookoła świata, mimo, że tej podróży nie dokończył …

Nam pozostaje spacer po Belem, gdzie znajdziemy jego postać na Padrão dos Descobrimentos, Pomniku Odkrywców.

 

Przygotowano w oparciu o Poczet Wielkich Podróżników autorstwa Jana Millera.